Rafiatou Karimou/guw-bj
|
Cet article est écrit en Gun (Bénin) |
Rafiatou Karimou (2 Nuxwàsun 1946 – 4 Alunlunsun 2018) nyí tònuɖɔtɔ́ Bénin tɔn ɖé bosɔ nyí mɛkplɔ́ntɔ gbɔn azɔ̌n dali. Karimou wɛ nyɔnu tintan xe nyí ɖiɖe dó otɛn lizɔnyizɔnwatɔ ɖé tɔn mɛ to otò etɔn mɛ.
Otàn gbɛzǎn etɔn tɔn
[jlado | jla asisado]Rafiatou Karimou nyí jiji to 1946 to Sakété, to xùwaji Bénin egbezangbe tɔn, to ojlɛ enɛ mɛ. É jɛ nujijla basí ji to jɔja hwenu etɔn to Kpikpli Ahwàngán Porto-Novo tɔn kpó Biblu Kplɔ́ntɔ Dahomey tɔn lɛ kpó mɛ hwɛkpó dó tindó maxɛ to tonuɖiɖɔ mɛ. To 1975, ewɔ wɛ nyí nyɔnu tintan xe nyí ɖiɖe tayiɖi nugokpɔntɔ agbegbe tɔn to Bénin kpóɖɔ to 1989, é lɛzun nyɔnu tintan to otò etɔn mɛ to hwenuena é ko nyí ɖiɖe tayiɖi Azɔ́nwatɔgbɛ́ Agbasalilo tɔn gbɔn Togán Mathieu Kérékou. dali godo. É hɛn teninɔ exe go kakajɛ 1990. É sɔ nyí ɖiɖe hwlaɖokpó dógɔ́ sɔ́n 2003 jɛ 2006, yèɖɔ to ojlɛ exe mɛ nadó nyí tɔ́ntlɔ́ngbɔ́n to Azɔ́nwatɛn Ɖaxo Azɔ̌n Lɛdó Ayihɔ́n Kpé tɔn kpó Wekpinkplɔ́n Awetɔ tɔn kpó mɛ. Jɛnukɔn hwɛ́, é nyí ɖiɖe dó Kplidókpɔ́ Akɔta Bénin tɔn ji to 1999, bo lɛkɔyi sɛ́nhɛngbatɔ lɛ dè to 2003 nadó ze afɔ kpikpli tonuɖiɖɔ kpó nukɔnyiyi otò Aflika tɔn kpó tɔn ɖayǐ. To godo mɛ, é tɔ́nsɔ́n azɔ́nwatɔgbɛ́ lɔ dè to hwenuena é ko lɛzun lizɔnyizɔnwatɔ ɖé godo ná hwɛhwinhwɛ́n lɛ ma nadó tindó maxɛ to agbàhwinhwlɛn otò etɔn tɔn mɛ. Karimou nyí ɖokpó to omɛ awe xe gbleawu to asidan ɖé mɛ to alixogbó Bassila tɔn ji to 14 décembre 2008, to hwenuena mɔto xe mɛ yé to mɔto kùn jei lɔ ko ɖékpò te godo. Omɛ atɔ́n nyí xùxù to asidan lɔ mɛ, to yé mɛ wɛ afɔzeɖayǐtɔ ɖayǐ tɔn lɛ wá Canada kpó axɔlu tɔn lɛ kpó dè to Véronique Ahoyo. To azɔ̌n tonuɖiɖɔ tɔn etɔn lɛkpó hwenu, Rafiatou Karimou ko nyí avùnxotɔ ɖé ná nyɔnu xe to maxɛ tindó to tonuɖiɖɔ mɛ lɛ. To xokansemɛ ɖé hwenu to mars 2017, é byɔ́ to nyɔnu lɛ si nadó yì zɛ̀ nukúnkpikpéɖo azɔngban lɛ go go. É kú to 4 janvier 2018 to Paris, oxwe 71 mɛvi.