Geneviève Boko Nadjo/guw-bj
|
Cet article est écrit en Gun (Bénin) |
Geneviève Boko Nadjo (xe nyí jiji to 26 Awewesun 1956) nyí hwɛyiɖɔtɔ Bénin tɔn ɖé. É ko nyí hwɛylɔmɛtɔ ɖé to Cotonou bo nyí ɖokpó to hagbɛ atɔn Wekantɛn Bénin tɔn xe nɔ kpénukúndó vòbibla lɛ go lɛ mɛ. Gbɛtɔ lɛ nɔ ɖɔxo gandó mɛɖiɖe dó otɛn mɛ go ná ewɔ nɔ nyí kpinkpɔnhlan tayiɖi mɛxe sɛkpɔ Togán lɔ wutu.
Otàn gbɛzǎn tɔn
[jlado | jla asisado]Nadjo nyí jiji to1956 to Cotonou. É mɔ gbeɖewema wexɔmɛ alavɔ tɔn etɔn yí to 1977 bo kɔnawudókpɔ xɛ Wexɔmɛ Alavɔ Bénin tɔn. É tindó gbeɖewema wexɔmɛ alavɔ tɔn ɖé to nunywɛ osɛn tɔn mɛ to 1981. Sɔn 1983 jɛ 1986, é wazɔn ná Azɔnwatɛn Tito kpó Sɔxa nulinlɛn tɔn lɛ kpó Azɔnwatɛn hwɛxo jlɔjɛ tovi-nyinyi tɔn kpó sɛnhɛngbatɔ kpó to Azɔnwatɛn Hwɛdidá Dódó tɔn.
To 1988, é lɛzun hwɛdatɔ ɖé to hwenuena é fó wexɔmɛ to Wexɔmɛ Akɔta tɔn ná Anaɖenanutɔ lɛ kpó Hwɛdatɔ lɛ kpó, fie é kplɔ́nnǔ te.
Sɔ́n 1988 kakajɛ 2006, é nyí mɛbɔɖomɛgo hwɛylɔmɛtɔ tɔn to lɛdó Cotonou tɔn mɛ, kpóɖɔ to enɛgodo, é nyí azinkponɔ ná hwɛɖatɛn Cotonou tɔn ɖé.
Nadjo lɛzun Azinkponɔ ná Nyɔnu lɛ to Osɛn kpó Nukɔnyiyi kpó mɛ to Aflika (Femmes, Droit et Développement en Afriqué) to akpaɖexwe Aflika tɔn etɔn. To 8 Nuxwàsun 2014, é nyí ɖiɖe gbɔn suhúgǎn hagbɛ Kpikpli sɛnbasítɔ lɛ tɔn dali tayiɖi afɔzeɖayǐtɔ hwɛylɔmɛtɔ lɛ tɔn to Commission électorale nationale autonome (CENA) tɔn to Bénin. Mɛxe nyí ɖiɖe tayiɖi vòbibla lɛ nɔ yinuwa ná ojlɛ ɖiɖe ɖé kpoun, cigbǎ ɖyɔɖo ɖé nɔ nyí bibasí bɔ hagbɛ atɔn nɔ nyí ɖiɖe. Gbɛtɔ lɛ nɔ ɖɔxo gandó mɛɖiɖe dó otɛn mɛ go ná é nyí mimɔ tayiɖi ɖokpó to hagbɛ awe xe nyí kpinkpɔnhlan tayiɖi mɛxe sɛkpɔ togán lɔ lɛ mɛ wutu. Awe to mɛxe kpò lɛ mɛ nyí kpinkpɔnhlan tayiɖi mɛxe jɛ mɛɖekannu, cigbǎ omɛ awetɔ wɛ Emmanuel Tiando, xe nyí agbagogán ɖayǐ tɔn ɖé, xe hɛn gbɛtɔ lɛ lɛnɖɔ CENA manyi ahunɖokponɔ gba.
É mɔ ajɔ Aské tɔn ɖé yí ná nyɔnu nukúndeji húgǎn lɛ to Aflika to 2018. To vòbibla togán tɔn to 1990 hwenu to Bénin, ewɔ wɛ nyí mɛbɔɖo azinkponɔ go CENA tɔn. É basí zɛɛmɛ bosɔ yiavunlɔná ahɔnkan godonɔnamɛ tɔn. É sɔ ɖɔná linlin-kàntɔ lɛ ɖɔ aca lɔ nadó nɔ byɔ akwɛ nadó nɔgodóná mɛxe jlo ná nyí ɖiɖe tayiɖi togán lɛ ma sɔgbe xɛ osɛn. Nyǐkɔ ɖagbe Bénin tɔn ná ganɖuɖu démocratie tɔn ko gbɛ to oxwe agɔé tɔn lɛ mɛ. Patrice Talon ko yigbe nadó nɔte bo basí ɖyɔɖo agɔé tɔn lɛ to osɛn lɔ mɛ dóxya ɖɔ mɛxe jlo ná ɖugán lɛ tindó nuhudó godonɔnamɛ hagbɛ 16 tɔn xe nyí sɛnhɛngbatɔ lɛ tɔn kpóɖɔ ɖiblanyi hagbɛ kpikpli sɛnhɛngbatɔ egbezangbe tɔn lɛkpó wɛ nyí hagbɛ kpikpli xe Talon kɔngbedókpɔ xɛ lɛ tɔn. É nyí ɖiɖɔɖayǐ ɖɔ Talon sɔgan sɔ nyí ɖiɖe tayiɖi togán hwlaɖokpó dógɔ matin nukúndiɔsɔmɛ ɖékpókpé.