Freedom Nyamubaya/guw-bj
|
Cet article est écrit en Gun (Bénin) |
Freedom Nyamubaya (xe nyí jiji to 1958, bo basí matintɔ to 3 Liyasun 2015) nyí xomilomilo-kantɔ, weɖutɔ, glesi, avunxonajlɔjɛ nyɔnu lɛ tɔn tɔ ɖé kpó gufɔntɔ ɖé kpó to Zimbabwe. É nyí nyinywɛ tayiɖi xomilomilo-kantɔ guerilla tɔn ná xomilomilo we etɔn awè xe nyí ɖiɖetɔn. To ahwàn Rhodesia tɔn hwenu, é sɛ̀n tayiɖi azɔ́ngan nyɔnu ɖé. To 1979, é nyí ɖiɖè tayiɖi wekantɔ wekpinkplɔ́n tɔn ná kpikpli Zimbabwe African National Union (ZANU) tɔn xe nyí nyɔnu lɛ tɔn.
Bɛjɛeji gbɛ̀zán etɔn tɔn kpó Azɔ̌n etɔn kpó
[jlado | jla asisado]É nyí jiji to Uzumba to Mashonaland East. To hwenuena Nyamubaya dó oxwe fɔtɔ́n, é jo wexɔmɛ dó bo kɔnawuɖokpɔ xɛ ogbɛ́ Zimbabwe African National Liberation Army (ZANLA) to gufinfɔn sɔta Rxoɖesia, titewungbe ganɖuɖu yovo lɛ tɔn. É sɛtɛn yi okpá azɔ́nkplɔ́nmɛ ZANLA tɔn mɛ, exe tin to Mozambique, kpó yise lɔ kpó ɖɔ "emi gan ɖyɔ́ nuɖe". To ahwàn Rxoɖesia tɔn hwenu, é nyí ɖokpó to omɛ cincian xe sɛ̀n tayiɖi azɔ́ngan nyɔnu lɛ mɛ, é tindó numɔtolanmɛ flumɛjijɛ tɔn to alixo xe mɛ omɛ guerrilla tɔn lɛ yinuwa xɛ te. É zindónùkɔn bo lɛzun wekantɔ wekpinkplɔ́n tɔn ná kpikpli Zimbabwe African National Union (ZANU ) tɔn xe nyí nyɔnu lɛ tɔn.
Hwɛkpó Mɛɖekannujɛ wa
[jlado | jla asisado]To mɛɖekannujijɛ Zimbabwe tɔn godó to 1980, Nyamubaya gbɔci azɔ̌n kɔ nadó to azɔ̌n kpó jlɔjɛ Zimbabwe nu lɛ tɔn kpó kplɔ́n yě. To nuɖi 1980,é ɖé tito ganɖuɖu tɔn tɔ́n xe nɔ nyí Management Outreach Training Service of Rural and Urban Development (MOSTSRUD) to Maronɖera,xe tin to Zimbabwe. Linlɛn etɔn tawun wɛ nadó gɔalɔna fibɛtaɖoɖintɔ lɛ kpó mɛxe ahwàn mɛɖekannujijɛ tɔn lɔ ko yi oxwe sɔ́n yesi lɛ kpó,nadó wleawuna vɔjladó lɛ,nuyiwaɖomɛji ɖagbe lɛ , bo sɔ kplɔ́n yě lexe yě gan lɛglé dó kpó lexe yé gan nɔ wlebona kanlin lɛ ɖɔ. É zindónùkɔn nadó to anaɖena azɔnxwe lɔ kakajɛ hwenue é basí matintɔ, é zin ayixa etɔn dó fixe ma ko xú nukún lɛ ji, alɔgɔ ná glelilɛ kpó xixɔ bibasí nyɔnu lɛ to jɔja nyɔnu lɛ kpó.
Nukinkan etɔn kpó azɔ̌n wiwa etɔn kpó
[jlado | jla asisado]Freedom Nyamubaya ɖé owě xomilomilo tɔn awe tɔ̀n, tintan On the Road Again: xomilomilo xe é kan gan mɛɖekannujɛ Zimbabwe tɔn go (Zimbabwe Publishing House, 1985), awetɔ Dusk of Dawn (College Press, 1995). É kan Ndangariro xɛ Irene Ropa Rinopfuka Mahamba(Zimbabwe Foundation of Education with Production, 1987). Otàn kleun etɔn "Special Place " nyí ɖiɖetɔn to Anthology Writing Still:New story from Zimbabwe (Weaver Press, 2003).
To xoɖiɖɔ bɛjɛeji tɔn etɔn xe tin to On The Road Again mɛ, Nyamubaya ɖɔxo gándó meɖezejo mlɛnmlɛn etɔn nadó zindónùkɔn bo to avùn xò sɔta hwɛdidá mawadódó to ahwàn lɔ godó.
Nyamubaya nyí oxó xomilomilo-kantɔ ɖé xe kannu gandó xùnhwɛ kpó nujijɔ lɛ kpó go to Aflika kpóɖɔ nǔxe jɔ to tògodó, xe bɛ xomilomilo kinkan Aflika tɔn lɛ hɛn, to Zósun oxwe 2010 tɔn mɛ to Harare, Zimbabwe, kpó xùnhwɛ akɔjɔkpli xomilomilo kinkan tɔn 18tɔ tɔn mɛ to Medellin kpóɖɔga to Colombia to 2008.
Nyamubaya nyiwǎnna ohàn Mbira tawun, exe zɔ́n bɔ é ɖuwe xɛ hànsinɔ Thomas Mapfumo, xe nyí hànsinɔ xe mɛsusu nywɛ to fi susu.
Alɔdlɛndónù lɛ
[jlado | jla asisado]