Jump to content

Daagbo/guw-bj

Sọn Wikipedia
     

Cet article est écrit en Gun (Bénin)
This article is written in Gun (Bénin)

Vicentia Tadagbé Tchranvoukinni, xe nɔ nyí yiylɔɖɔ Daagbo kavǐ Parfaite de Banamè, nyí jiji to 1990. É dó kpikpli sinsɛ̀n tɔn xe yě nɔ ylɔɖɔ Banamè ai to otò Bénin tɔn mɛ.

Lexe sinsɛ́n Banamè tɔn bɛjɛeji gbɔn

[jlado | jla asisado]

To 13 Alunlunsun 2009, to sinsɛ́nxɔ Banamè tɔn mɛ to Bénin, ovi oxwe fɔtɔnnukúnɛnɛ mɛvi ɖé xe nyí kpinkpan gbɔn nafɛ etɔn dali yi yɛhwenɔ lɛdó lɔ tɔn kpó sinsɛ̀ngán lɛ kpó nukɔn, yèɖɔ Papa Mathias Vigan, nadó nyí tɔ́ntlɔ́ngbɔ́n to sinsɛ̀n-nu kplɔ́nmɛ cɔci tɔn lɛ mɛ. To osɛ susu godo, Vicentia Tadagbé Tchranvoukinni (Daagbo) ná tukla hwɛndó etɔn kpó yɛhwenɔ lɔ kpó. To hwenue é to ɖɛ̀xo, é lɛnɖɔ Malia, kpó gbigbɔ wiwe kpó, kpóɖɔ Jixweyɛxwe Otɔ́ lɔ wɛ emi nyí, kpóɖɔ é jlo ná nyí yiylɔ to alixo xe ma sɔgbe mɛ tayiɖi mɛkpikpé yeɖɔ “Perfect.”

Nulɛ ma yi dó lexe yě basí tito etɔn dó gba. Nyɔnu jɔja lɔ ɖyɔ́linlɛnna yɛhwenɔ lɔ ɖɔ nǔxe é kplɔ́n lɛ sɔgbe. To osɛ xe bɔdego lɛ mɛ, Papa ylɔ nyɔnu jɔja lɔ hlan sɔ́n oxwé etɔn gbè bo hɛn ɛn yì oxwé etɔn gbè. To godo mɛ, kpikpli sinsɛ̀n tɔn ɖé wá nyí jiji to Avivɔsun 2011, to glɔ Cɔci Katoliki tɔn bo ɖɔ nyǐkɔ náɛn ɖɔ.

É bɛ nukplɔ́nmɛ voovo lɛ hɛn xe jɛagɔɖo nukplɔ́nmɛ Cɔci Katoliki tɔn lɛ bo dó éɖé xya gbɔn tɛnmɛ-nyǐkɔ kpó wekantɛn sinsɛ̀ngán tɔn lɛ kpó yiyizan dali. Nǔgbónɔ kanweko susu, xe to azɔ́njiawu din lɛ wɛ kɔnawudókpɔ́ xɛ ɛ, gɔná yɛhwenɔ lɛ kpó yɛhwenɔ-nyɔnu lɛ kpó. To Abɔ̀xúsun 2012, Papa Vigan la ɖɔ emi ko lɛzun “Pope Christopher XVIII.”

Sɔ́n 2013 gbɔ́n, sinsɛ̀n-nukplɔ́nmɛtɔ lɔ ko basí oylɔná Klistiani lɛ nadó nɔ kpɔ́n Cɔci exe hlan tayiɖi kpikpli xe ma tindó kancica xɛ osɛ́n ɖé bo ɖosɛ́n ná Katoliki yi tɔ ɖékpókpé ma nadó nɔ yì é dè, dó sɔ ɖosɛn ɖɔ mɛɖekpókpé xe yi Cɔci lɔ ná yi ɖìɖé sɛ sɔ́n Katoliki mɛ.

Nuyiwaɖomɛji kpó nuyiwa Cɔci Katoliki tɔn lɛ kpó

[jlado | jla asisado]

Osun awe to hwenuena Cɔsí exe ko nyí ɖidá godo, Bicɔkpu-gán lɔ yeɖɔ Papa Mathias Vigan kpó mɛ xe nyí ɖowatɔ sinsɛ̀n Banamè tɔn kpó nyí nyinya sɔ́n cɔci lɔ mɛ. Bicɔkpu Bénin tɔn lɛ ylɔ hwɛxo lɔ ɖɔ nǔjɔnǔ. Bicɔkpu Houndékon basí oylɔná Katoliki lɛ "nadó lɛkɔ matin winnya bo ma ɖibu blo."

Hagbɛ́ klanɖovo

[jlado | jla asisado]

Gbɔnvona Cɔci Katoliki tɔn, mɛsusu ko nyí finfɔn ɖote nadó gblehwɛɖo sinsɛ̀n. Banamè tɔn titewungbe to oku sinsɛ̀n-basítɔ ɖé tɔn godo to nuwiwa sinsɛ́n tɔn ɖé hwenu to 2017.

Togán Thomas Boni Yayi lɔsu mɔxoɖɔɖo "xogbe awugblenamɛ kpó mɛhɛngble tɔn lɛ kpó go xe jɛagɔ dó ninɔmɛ xe ná hɛn jijɔxo wa tɔn xe Parfaite de Banamè to zinzan" sɔta Cɔci Katoliki tɔn " to xwekpókpó nu.

To Liɖosun 2016, Parfaite de Banamè ɖɔná xoɖotɔ etɔn lɛ ɖɔ yě ni nɔ godóná Patrice Talon to ovò bibla etɔn hwenu, ná é ylɔɖɔ visunnu etɔn títí.

To Alunlunsun 2018 mɛ, to hwenuena togán lɔ ko yì gan godo, yɛxwegán-nyɔnu lɔ dó xoɖiɖɔ ɖé xya xe gbayikpé tawun dó linlinnamɛnu kpaa lɛ ji ɖɔ kpó alɔgɔ titewungbe èmi tɔn kpó wɛ togán lɔ dó jɛ ganji. É sɔ ɖɔmɔ:

Fie wɛ sinsɛ̀ngán Katoliki tɔn lɛ tin te to ojlɛ exe mɛ?

Hancincan kpɛkikpɛki xe tin to Parfaite de Banamè kpó Patrice Talon kpó cɛncɛn ko fɔ́n kanbyɔ́ susu ɖote. Exe sɔgan basí zɛɛmɛ abɔɛninɔ acɛkpatɔ Bénin tɔn lɛ tɔn to hwenuena Cɔci Banamè tɔn nyí hinhɛnflu.

Alɔdlɛndónù lɛ

[jlado | jla asisado]