Ayôdélé/guw-bj
|
Cet article est écrit en Gun (Bénin) |
Ayôdélé nyí hànsinɔ ɖé xe wá sɔ́n Bénin. Nyǐkɔ etɔn jɔun wɛ Gloria Jemima Lawson. É nyí jiji to 25 Avivɔsun, 1997.
Otàn gbɛzǎn tɔn
[jlado | jla asisado]Vuhwenu kpó wekpinkplɔ́n kpó
[jlado | jla asisado]Ayôdélé nyí jiji to 25 Avivɔsun, 1997 to Bénin. Onɔ̀ etɔn wá sɔ́n Bénin bɔ otɔ́ etɔn wá sɔ́n Togo. Otɔ́ etɔn nɔ xò jinta bosɔ nɔ jihàn, sɔ́n vuxwenu é húnxixo ko lɛdó é kpé, to hwenue é dó oxwe atɔ́n é nɔ jihàn xɛ hànjigbɛ otɔ etɔn tɔn to cɔci. To hwenue é dó oxwe cinatɔn, é kàn ohàn ewɔ lɔsu tɔn lɛ gandó yɔkpɔvu lɛ, hɔ́ntɔnjiji, kpó owǎnyi ná mɛɖevo lɛ kpó go. To hwenue é dó oxwe wiatɔ̀n, é bayi ohàn ɖé nadó flin onɔ̀ etɔn xe kú sɔ́n hwenue é gbɛ to kpɛvi. Onɔ̀ etɔn kú to hwenue é jlo ná ji nɔvinyɔnu etɔn kpɛvi.
To hwenue é fó wexɔmɛ alavɔ tɔn godó, é zán oxwe ɖokpó to wexɔmɛ alavɔ Abomey Calavi tɔn nadó kplɔ́n ogbè, enɛgodó é sɔ kplɔ́n ajɔjijla to wexɔmɛ alavɔ tɔn ɖevo.
Azɔ̌n
[jlado | jla asisado]Ayôdélé kpó anaɖenamɛtɔ etɔn, Edison Konfo, kpó bɛ ogbɛ́ ɖé jɛeji xe ma dó kancica kpó axɔlu kpó, nadó nɔgoɖóná aca kpó anazɔ́n kpó, kpóɖɔ nadó gɔalɔna mɛxe tin to nuhudó mɛ lɛ. É ylɔ ɛ ɖɔ Ayôdélé (xe zɛɛmɛdó "ayǎjɛ... wá xwégbè ") bo wá yí ì zan tayiɖi nyǐkɔ okplò tɔn etɔn. Ayôdélé nɔ zán nuxònu xe yè nɔ yí alɔ kavǐ okpò dó xò lɛ, tayiɖi Ogbon, xe nɔ saba nyí xixò gbɔn sunnu lɛ dali, bo nɔ nyí yiyizan to xùnhwɛ voɖun tɔn lɛ hwenu.
É jì ohàn ɖé xe é ylɔ ɖɔ Kpakpato, xe zɔn bɔ é wá mɔ nunina ɖé yí to 2017, kpóɖɔ sɔ́n xwelɔnu wɛ é jɛ nukɔn yì ji to azɔ̌n etɔn mɛ. É dè ohàn susu tɔ́n. Ɖélɛ to ohàn ɖevo xe é sɔ ɖétɔ́n lɛ tɔn wɛ Fimilè, Partager, Chéco, kpó Ifèmi kpó. Ogbè voovo lɛ mɛ wɛ é nɔ jihàn dó, ɖélɛ to yě mɛ wɛ Fongbe, Mahi, Dasa, Ayɔ-gbe, Flansegbe, kpó Glɛnsigbe kpó.