Augustus Aikhomu
Augustus Akhabue Aikhomu (he yin jiji to 20 Kọ́yànsun 1939 bo kú to 17 Avivọsun 2011) yin awhàngán daho de to Awhànfuntọ Tọji tọn Nigeria tọn lẹ mẹ. E wadevizọn taidi mẹbọdo-awhàngán-go to Nigeria to gandudu awhàngán Ibrahim Babangida tọn glọ sọn 1986 jẹ 1993.[1]
Bẹjẹeji gbẹzan etọn tọn
[jlado | jla asisado]E wá sọn Idumebo-Irrua to Ayimatẹn Edo tọn mẹ, to hùwaji Nigeria tọn.[2] To whenuena Aikhomu to whinwhẹ́n, e yì wehọmẹ to Irrua Government Schoo, Yaba College of Technology, po Royal Naval School, to Dartmouth, to England po. E sọ plọnnu to India podọ to National School of Policy and Planning, to Kuru, to Nigeria.[3]
Agbasazọ́n awhànfunfun tọji tọn
[jlado | jla asisado]Aikhomu kọnawudopọ hẹ Awhànfuntọ Tọji tọn Nigeria tọn lẹ to 1 Awewesun 1958. To Alunlunsun 1959, e kọnawudopọ hẹ Awhànfuntọ Tọji tọn Britain tọn lẹ nado plọnazọ́n taidi azọ́nwatọ azọ́nyọnẹntọ de. E wà azọ́nplọnmẹ etọn tintan to HMS Fisgard, sẹpọ Torpoint, to England, bo fó azọ́nplọnmẹ etọn to avril 1960. Aikhomu to anadena tọjihun lẹ nado basi hihọ́na ohù. To nukọn mẹ, e plan bato NNS Dorina, wazọ́n hẹ azọ́nwatọ lẹ to azọ́nwatẹn awhànfunfun tọji tọn lẹ tọn, bo yin nukọntọ na nuyiwa awhànfunfun tọji tọn lẹ tọn sọn 1983 jẹ 1984, bosọ wadevizọn taidi awhàngán awhànfuntọ tọji tọn sọn 1984 jẹ 1986.
Mẹbọdo-togán-go po Alọgọtọ Togán tọn po
[jlado | jla asisado]Awhàngán Augustus wazọ́n taidi mẹbọdo-awhàngán-go Nigeria tọn to gandudu Awhàngán Ibrahim Babangida tọn glọ sọn 1986 jẹ 1993.[4]
Azọ́n he e wà gbọngodo
[jlado | jla asisado]To gbèdopo, e deanana pipli daho All Nigeria Peoples Party tọn, yèdọ pipli de he ma kọngbedopọ hẹ tònudọgbẹ́ gandudu lọ tọn. Aikhomu sọ nọgodona dotowhé de to Irrua he nọ penukundo mẹhe to azọ̀n ovà lassa tọn lẹ go. E kú to 17 Avivọsun 2011 to whenue e tindo owhe 71. Asi etọn Rebecca, po ovi atọ́n po (he yin Mark, Ehime, Eheje, Vinitha, Suzanne, po Ebi po) gbẹ́ pò to ogbẹ̀.[5]
Ajọ̀ lẹ
[jlado | jla asisado]To 1992, e mọ ajọ̀ otò tọn de yí he nọ yin yiylọdọ Grand Commander of the Order of the Niger.
Alọdlẹndonu lẹ
[jlado | jla asisado]- ↑ "Obaseki, Ighodalo, Others Attend 10th Memorial Anniversary Of Augustus Aikhomu". igberetvnews.com. Retrieved 2025-05-23.
- ↑ "Nigerians react as Admiral Augustus Aikhomu dies @72". Vanguard. 2011-08-17. Retrieved 2025-05-23.
- ↑ "Augustus Akhabue Aikhomu". The Nigerian Voice. 2011-09-09. Retrieved 2025-05-23.
- ↑ Obia, Vincent (2011-08-18). "For Aikhomu, the Ship of Life Sails Into Sunset". This Day. Retrieved 2025-05-23 – via allAfrica].
- ↑ "Nigeria Centre for Disease Control". ncdc.gov.ng. Retrieved 2025-05-23.